چرا گاهی اوقات،قیمت تعادلی مازاد عرضه و تقاضا را از بین نمی‌برد؟

درحالی‌که مدل‌های کلاسیک عرضه و تقاضا، از تسویه بازار در قیمت تعادلی خبر می‌دهند، نمونه‌های واضحی در بازار وجود دارد که قیمت تعادلی بازار را تسویه نمی‌کند. یک اقتصاددان با استفاده از ایده‌های آرمن آلچیان، اقتصاددان سرشناس، این رخداد را توضیح می‌دهد.

ادوارد اچ. کرین؛ معمار نهاد آزادی‌خواه؛

بنیان‌گذار موسسه کیتو درگذشت

یکی از خاطرات زنده و البته چالش‌برانگیز ما، ضیافت ناهاری در موسسه «کیتو» با حضور جمعی از پژوهشگران آنجاست. اد کرین، میزبان آن نشست و هم‌بنیان‌گذار این اندیشکده، از اینکه می‌دید ما به خاطر مخالفتمان با آزادسازی کوکائین و سایر مواد مخدر، زیر رگبار پرسش‌های سخت همکارانش قرار گرفته‌ایم، لذتی ویژه…

اخبار اندیشه

دوشنبه، ۱۰ آذر ۱۴۰۴

چگونه «دلار» سیاست‌های پولی دولت را در کوتاه‌مدت خنثی کرده است؟
روزنامه شماره ۶۴۴۹

سقوط سد قیمت‌ها

دنیای اقتصاد - فربد بهروز :درک ساز و کار تورم در اقتصادهای متعارف بر این پیش‌فرض استوار است که می‌گوید قیمت‌ها چسبنده‌اند و این چسبندگی همان نیروی اصطکاکی است که مانع از تعدیل آنی بازارها می‌شود. مفهوم چسبندگی قیمت به زبان ساده یعنی تغییر قیمت برای بنگاه اقتصادی هزینه و اصطکاک دارد و به همین دلیل واکنش قیمت‌ها به شوک‌های پولی زمان‌بر است و بلافاصله رخ نمی‌دهد.

یکشنبه، ۰۹ آذر ۱۴۰۴

راجر اسکروتن درباره آدام اسمیت چه می‌نویسد؟
روزنامه شماره ۶۴۴۸

لیبرالیسم‌کلاسیک در نگاه یک محافظه‌کار

در سال۲۰۱۶، فیلسوف انگلیسی راجر اسکروتن به‌دلیل خدماتش در حوزه فلسفه، آموزش و آگاهی‌بخشی عمومی، لقب شوالیه دریافت کرد. او اندیشمندی محافظه‌کار بود و در تاملات خود درباره ماهیت انسان، عواطف و عقل، عدالت و بازارها، از «نظریه احساسات اخلاقی» و «ثروت ملل» آدام اسمیت الهام می‌گرفت.

شنبه، ۰۸ آذر ۱۴۰۴

ناترازی انرژی نیاز به سیاستگذاری جامع دارد؛
روزنامه شماره ۶۴۴۷

بنزین در تله سیاستی

انرژی در ایران دچار یک «تعادل بد» است؛ وضعیتی که به‌رغم ناکارآمدی، پایدار است. بنزین واضح‌ترین نماد این تعادل بد محسوب می‌شود. انباشت مشکلات ساختاری و ناترازی، نتیجه ترکیبی از سیاست‌های نادرست است. براساس مطالعات متعدد، یارانه انرژی، تولید و مصرف آحاد اقتصادی را به سمت فعالیت‌ها و صنایع کمتر بهره‌ور سوق داده، از رفاه کاسته و آثاری چون آلودگی بر جای گذاشته است. گذار از این تعادل بد نیازمند یک بسته سیاستی جامع است که بتواند یک بده‌بستان منطقی میان آثار رفاهی، محیط‌زیستی و تولیدی برقرار کند.

پنجشنبه، ۰۶ آذر ۱۴۰۴

چگونه مناقشات مکاتب اقتصادی، به یک زبان تحلیلی مشترک برای سیاستگذاری تبدیل شد؟
روزنامه شماره ۶۴۴۶

از آشوب تا چارچوب

دنیای اقتصاد - فربد بهروز : در چهار دهه گذشته، حوزه اقتصاد کلان مسیری پر فراز و نشیب را طی کرده است. این حوزه از دور شبیه به یک میدان بحث دائمی بین مکاتب فکری رقیب به نظر می‌رسید که هرکدام تلاش می‌کردند نظریات رقیب را از اعتبار ساقط کنند.

چهارشنبه، ۰۵ آذر ۱۴۰۴

رفتار بازار کار با نسل بدشانس چگونه است؟
روزنامه شماره ۶۴۴۵

سرنوشت در گرو لحظه ورود

دنیای اقتصاد - فربد بهروز : تصور رایج درباره بازار کار و چرخه‌های تجاری این است که رکودهای اقتصادی پدیده‌هایی گذرا هستند و با بازگشت رونق، وضعیت اشتغال و دستمزدها به حالت عادی باز می‌گردد. اما تحلیل‌های عمیق‌تر اقتصادی نشان می‌دهد که زمان ورود یک فرد به بازار کار، فراتر از یک متغیر موقتی عمل می‌کند و می‌تواند به عنوان یک عامل تعیین‌کننده، مسیر زندگی حرفه‌ای و رفاهی او را برای دهه‌ها تحت‌تاثیر قرار دهد.

سه‌شنبه، ۰۴ آذر ۱۴۰۴

بشر برای مهار قدرتمندترین مخلوق خود کدام مسیر را برمی‌گزیند؟
روزنامه شماره ۶۴۴۴

سه‌راهی سرنوشت

تاریخ بشر پر از لحظات سرنوشت‌سازی است که یک اختراع، مسیر آن را برای همیشه تغییر داد. از کشف آتش و اختراع چرخ گرفته تا صنعت چاپ و شکافت اتم، هر یک فصلی تازه در تمدن گشودند.

یکشنبه، ۰۲ آذر ۱۴۰۴

چرا افزایش سطح قیمت‌ها در ایران متوقف نمی‌شود؟
روزنامه شماره ۶۴۴۳

اقتصاد سیاسی تورم

برای واژگونی بنیان‌های جامعه هیچ راهی ظریف‌تر و مطمئن‌تر از بی‌ارزش کردن پول وجود ندارد (جان مینارد کینز ۱۹۱۹) افزایش شدید و مستمر سطح عمومی قیمت‌ها از معضلات اقتصادی کشور در دهه‌های گذشته بوده و شدت گرفتن آن در سال‌های اخیر تبعات منفی گسترده‌ای درعرصه‌های اقتصادی و اجتماعی و سیاسی به همراه داشته است.

شنبه، ۰۱ آذر ۱۴۰۴

از پراکندگی نهادی تا حکمرانی مولد در چارچوب ارزش‌های اسلامی؛
روزنامه شماره ۶۴۴۲

قطب‌سازی اقتصادی در حکمرانی اسلامی

در روزگاری که اغلب کشورهای در حال توسعه با کمبود منابع روبه‌رو هستند، اقتصاد ایران از وفور امکانات، ظرفیت‌ها و زیرساخت‌ها رنج می‌برد؛ رنجی از نوع وفور، نه فقر. وفوری که در فقدان مدیریت شبکه‌ای و راهبرد محور، به اتلاف تدریجی سرمایه ملی می‌انجامد.

چهارشنبه، ۲۸ آبان ۱۴۰۴

آرای دو نوبلیست اقتصاد بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۴۰

تقابل خوانش‌ها از آزادی

مفهوم آزادی در اقتصاد، یکی از بنیادی‌ترین موضوعات نظری است که نه‌تنها چارچوب تحلیل اقتصاددانان را شکل می‌دهد، بلکه تعیین می‌کند دولت‌ها چگونه سیاستگذاری کنند، بازارها چگونه سامان یابند و شهروندان تا چه اندازه قادر به انتخاب‌های معنادار باشند.

سه‌شنبه، ۲۷ آبان ۱۴۰۴

یک اقتصاددان آثار سیاست محبوب را توضیح داد؛
روزنامه شماره ۶۴۳۹

چرا باید به کنترل اجاره «نه» گفت؟

همکار و دوست من، نیل ماهونی، به همراه بهارات رامامورتی، در یادداشتی در شماره یکشنبه روزنامه نیویورک‌تایمز از کنترل قیمت و کنترل اجاره‌بها دفاع کرده است.

دوشنبه، ۲۶ آبان ۱۴۰۴

با رویکردی انتقادی بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۳۸

اقدام جمعی و پارادوکس اندازه گروه

مساله «اقدام جمعی» (Collective Action) از دیرباز در کانون توجه علوم اجتماعی، اقتصاد و علوم سیاسی قرار داشته است. این مساله به این پرسش بنیادین می‌پردازد: چگونه افراد عاقل و منطقی، با وجود منافع شخصی متضاد، می‌توانند برای دستیابی به یک هدف مشترک که منافع آن میان همه اعضا تقسیم می‌شود، با یکدیگر همکاری کنند؟

یکشنبه، ۲۵ آبان ۱۴۰۴

قیمت‌گذاری نمی‌تواند قوانین اقتصادی را دور بزند؛
روزنامه شماره ۶۴۳۷

دست بالای نیروهای نامرئی اقتصاد

نوعی باور عامیانه وجود دارد که «تعیین قیمت»-یعنی گذاشتن برچسب زیر یک کالا یا اعلام قیمت یک محصول-به این معناست که شما «کنترل» قیمت را در اختیار دارید. فروشندگان قیمت‌ها را روی قفسه‌ها درج می‌کنند، پس لابد فروشندگان قدرت دارند. از این دست استدلال‌ها زیاد است.
مرور کتاب «درون ذهن اقتصاددانان: گفت‌وگوهایی با اقتصاددانان برجسته»
روزنامه شماره ۶۴۳۷

مصاحبه با پل ساموئلسون (فصل اول-قسمت سوم)

پل آنتونی ساموئلسون (Paul A. Samuelson) یکی از بنیان‌گذاران اصلی اقتصاد مدرن در قرن بیستم است. او نخستین آمریکایی بود که جایزه نوبل اقتصاد را در سال ۱۹۷۰ دریافت کرد و سهمی تعیین‌کننده در تبدیل اقتصاد از رشته‌ای توصیفی به علمی ریاضی‌محور و نظری داشت. کتاب درسی او، Economics: An Introductory Analysis، که نخستین‌بار در سال ۱۹۴۸ منتشر شد، دهه‌هاست به عنوان رخواننده‌ترین و اثرگذارترین کتاب درسی اقتصاد در جهان شناخته می‌شود.

شنبه، ۲۴ آبان ۱۴۰۴

چرا کارکنان ترجیح می‌دهند مستقل به نظر برسند، حتی به قیمت کاهش دقت و بهره‌وری؟
روزنامه شماره ۶۴۳۶

عملکرد فدای وجهه

ورود ابزارهای هوش مصنوعی به محیط کار، وعده‌ی جهشی چشم‌گیر در بهره‌وری را می‌دهد. این فناوری‌ها، از تحلیل داده‌های پیچیده تا کمک به تصمیم‌گیری‌های حساس، این ظرفیت را دارند که شیوه کار انسان‌ها را از اساس دگرگون کنند. با این حال، در عمل، یکپارچه‌سازی هوش مصنوعی با روند کاری انسان‌ها با چالش‌های متعددی مواجه شده است.
چگونه اقتصادهای نوظهور، هوش مصنوعی را ابزاری برای تسریع توسعه می‌بینند؟
روزنامه شماره ۶۴۳۶

نیمه پُر اتوماسیون

پیمایش‌ها نشان می‌دهد که جمعیت اقتصادهای نوظهور نه‌تنها به‌خوبی از فرصت‌های ناشی از هوش مصنوعی آگاه‌اند، بلکه نسبت به همتایان خود در اقتصادهای پیشرفته، به این فناوری خوش‌بینی بیشتری دارند. این کشورها شاید در ساخت مدل‌های هوش مصنوعی پیشگام نباشند، اما می‌توانند از این فناوری برای پیشبرد اهداف توسعه اقتصادی و اجتماعی خود بهره بگیرند.

پنجشنبه، ۲۲ آبان ۱۴۰۴

تقابل دو اجماع جهانی در سیاستگذاری اقتصاد چگونه است؛
روزنامه شماره ۶۴۳۵

اجماع لندن در مقابل اجماع واشنگتن

«اجماع واشنگتن» بر این فرض استوار بود که رشد اقتصادی، پیامد خودکار آزادسازی بازار است. این باور، آزمون تاریخی را به خوبی پشت سر نگذاشته است. هر رویکرد سیاستی نوین باید نوآوری، مشاغل شایسته، پایداری اقلیمی، برابری جنسیتی و دولتی توانمند برای اعمال مقررات کارآمد و ارائه خدمات عمومی باکیفیت را در بر بگیرد.
جبران کسری تجاری هزینه مالی دارد‌؛
روزنامه شماره ۶۴۳۵

معمای تعرفه و دلار

دولت ترامپ برای اعمال تعرفه‌ها توجیهات گوناگونی ارائه کرده است، اما هیچ‌کدام به‌اندازه هدف کاهش کسری تجاری برجسته نبوده‌اند. اولگ ایتسخوکی، استاد اقتصاد در دانشگاه‌ هاروارد و دیمیتری موخین، دانشیار اقتصاد در دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن در این ستون به بحث جاری درباره پیامدهای عدم توازن‌های جهانی بر سیاست تجاری می‌پردازند.
مرور کتاب «درون ذهن اقتصاددانان: گفت‌وگوهایی با اقتصاددانان برجسته»
روزنامه شماره ۶۴۳۵

مصاحبه با پل ساموئلسون (فصل اول-قسمت دوم)

پل آنتونی ساموئلسون (Paul A. Samuelson) یکی از بنیان‌گذاران اصلی اقتصاد مدرن در قرن بیستم است. او نخستین آمریکایی بود که جایزه نوبل اقتصاد را در سال ۱۹۷۰ دریافت کرد و سهمی تعیین‌کننده در تبدیل اقتصاد از رشته‌ای توصیفی به علمی ریاضی‌محور و نظری داشت. کتاب درسی او،Economics: An Introductory Analysis، که نخستین‌بار در سال ۱۹۴۸ منتشر شد، دهه‌هاست به عنوان پرخواننده‌ترین و اثرگذارترین کتاب درسی اقتصاد در جهان شناخته می‌شود.

چهارشنبه، ۲۱ آبان ۱۴۰۴

خشم از هوش ‌مصنوعی چگونه بر آتش پوپولیسم می‌دمد؟
روزنامه شماره ۶۴۳۴

کارمندان جهان متحد شوید!

تحول اقتصادی ناشی از هوش مصنوعی آغاز شده است. در ماه مه، شرکت آی‌بی‌ام اعلام کرد؛ صدها کارمند خود را اخراج و آنها را با چت‌بات‌های هوش مصنوعی جایگزین کرده است.
رئیس‌جمهور آرژانتین چگونه توانست محبوبیت خود را بازیابی کند؟
روزنامه شماره ۶۴۳۴

کامبک انتخاباتی میلی

پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای قانون‌گذاری آرژانتین در ماه گذشته، بسیاری بر این باور بودند که حزب خاویر میلی، «آزادی در پیش» (La Libertad Avanza - LLA)، محکوم به شکست انتخاباتی است.

سه‌شنبه، ۲۰ آبان ۱۴۰۴

پیامدهای اقتصادی خلق ظرفیت‌های غیرواقعی در اقتصاد ایران چیست؟
روزنامه شماره ۶۴۳۳

از حمایت تا فرسایش مزیت

اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر نموداری از تناقض‌ها و شکنندگی‌های در هم تنیده را نشان می‌دهد؛ در ظاهر سازه‌ای بزرگ و جامع که با نیروهای سیاسی و منابع طبیعی تقویت شده و در باطن شبکه‌ای از رانت، قیمت‌گذاری دستوری و ناترازی‌های نهادی که پایه‌های پایدار تولید و رقابت را فرسایش داده است.
یک اقتصاددان در مقاله‌ای تشریح کرد
روزنامه شماره ۶۴۳۳

بانک‌ها، واسطه‌گران وجوه قابل‌وام‌دهی هستند(قسمت پایانی)

متن پیش‌رو، مقاله‌ای طولانی از یک اقتصاددان است که به گزاره‌های یک نحله نه چندان جدید اقتصاد پولی که به تازگی دوباره مورد توجه قرار گرفته است پاسخ می‌دهد.

یکشنبه، ۱۸ آبان ۱۴۰۴

نگاهی به میراث فکری جوئل موکیر؛ برنده نوبل اقتصاد سال ۲۰۲۵
روزنامه شماره ۶۴۳۱

فیلسوف انقلاب صنعتی

متن پیش‌رو، یادداشتی به قلم ران آبرامیتزکی (استاد اقتصاد دانشگاه استنفورد) و مائوریسیو درلیچمن (استاد دانشکده اقتصاد ونکوور، دانشگاه بریتیش کلمبیا) است. این دو، از شاگردان برجسته‌ی جوئل موکیر، یکی از برندگان نوبل اقتصاد امسال هستند که یادداشت خود را در، وب‌سایت مرکز تحقیقات سیاست اقتصادی (CEPR)، منتشر کرده‌اند. آنها در این یادداشت به کالبدشکافی میراث فکری و کارنامه‌ علمی استاد خود پرداخته‌اند و سعی داشته‌اند با مرور پنج کتاب بنیادین و ایده‌های محوری او، دیدی جامع درباره‌ی این پرسش کلیدی به مخاطب ارائه دهند که چرا و چگونه انقلاب صنعتی و رشد اقتصادی مدرن، نه در جایی دیگر، که در اروپای عصر روشنگری رخ داد. این مقاله تبیین می‌کند که چگونه موکیر، فراتر از نظریه‌های رایج انباشت سرمایه، ریشه‌های این معجزه را در دگرگونی فرهنگی، تبادل آزاد ایده‌ها و پیوند میان دانش گزاره‌ای و دانش تجویزی جست‌وجو می‌کند
روزنامه شماره ۶۴۳۱

نظریه قیمت و اصناف ارل تامپسون

افرادی که مرا می‌شناسند،با علاقه من به «ارل تامپسون» آشنا هستند. به‌نظر من، تامپسون یکی از بزرگ‌ترین و در عین حال کم‌قدرشناخته‌ترین نظریه‌پردازان قیمت بود. او به‌خاطر توضیحات غیرمتعارف و ایده‌های چالش‌برانگیزش شناخته می‌شد. «آرمن آلچاین»، استاد سابق و همکار بعدی او در دانشگاه UCLA، درباره‌اش گفته بود: «آنچه در ابتدا وارونه به نظر می‌رسد، به‌تدریج درست و منطقی جلوه می‌کند — البته از دیدگاه جدید، اما بسیار منحصربه‌فرد تامپسونی».

شنبه، ۱۷ آبان ۱۴۰۴

برنده نوبل اقتصاد در یک گفت‌وگو سازوکار خلق رفاه را تشریح کرد
روزنامه شماره ۶۴۳۰

روایت «آگیون» از نوآوری

فیلیپ آگیون، برنده نوبل اقتصاد ۲۰۲۵، در یک گفت‌وگو اعلام کرد که سازوکار خلق رفاه را یک فرآیند دائمی تخریب خلاق می‌داند. او در مصاحبه خود توضیح می‌دهد که رشد، حاصل رقابت نوآوران برای کنار زدن بازیگران مستقر است. این اقتصاددان فرانسوی، رانت ناشی از نوآوری را خوب و لازمه تحرک اجتماعی می‌داند و معتقد است مالیات‌ستانی سنگین، انگیزه اولیه نوآوری را از بین می‌برد. او می‌گوید اروپا به‌دلیل عدم تشویق این رقابت، در آستانه از دست دادن انقلاب هوش مصنوعی است.

پنجشنبه، ۱۵ آبان ۱۴۰۴

هوش مصنوعی چگونه به قضات کمک می‌کند؟
روزنامه شماره ۶۴۲۹

عدالت در دست ماشین‌ها

تصمیم‌گیری درباره اینکه آیا یک فردِ دستگیرشده تا زمان دادگاه باید آزاد یا در زندان بماند، یکی از مهم‌ترین تصمیم‌هایی است که در سیستم قضایی گرفته می‌شود. این تصمیم نه تنها روی زندگی آن فرد تاثیر می‌گذارد، بلکه بر روی امنیت جامعه و هزینه‌های نگهداری زندان‌ها هم اثر دارد. قضات برای این کار باید پیش‌بینی کنند که آیا فرد آزاد شده تا زمان دادگاه احتمال دارد دوباره جرم جدیدی مرتکب شده و از دادگاه فرار کند.
آیا خاویر میلی می‌تواند چرخه‌ باطل را بشکند؟
روزنامه شماره ۶۴۲۹

آرژانتین در مسیر توفیق اقتصادی

هرچند بسیاری از مفسران، رویکرد سخت‌گیرانه خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین، در اصلاحات اقتصادی را به نقد کشیده‌اند، اما نتایج انتخابات پارلمانی اکتبر نشان می‌دهد که مردم آرژانتین درد کوتاه‌مدت اقتصادی را به بازگشت به سیاست‌های پرونیستی ترجیح داده‌اند. اکنون مسیر میلی برای به سرانجام رساندن برنامه‌هایش هموار است.

یکشنبه، ۰۱ مرداد ۱۳۸۵

روزنامه شماره ۱۰۱۲

جان راولز، ستایشگر عدالت و آزادی

جان راولز از مهم‌ترین فلاسفه سیاسی قرن بیستم است. وی که تحت تاثیر سنت‌کانتی قرار دارد، آثاری عمیق و پیچیده و تفکر برانگیز دارد و تلاش کرده است تا یکی از مهم‌ترین مسائل فلسفه سیاسی یعنی عدالت را حل کند، به همین جهت وی را فیلسوف عدالت لقب داده‌اند. از وی آثار متعددی برجای مانده است که مهم‌ترین آنها تئوری عدالت است. تئوری عدالت‌ جان‌راولز که درون سنت «قرارداد اجتماعی» و «لیبرالیسم‌سیاسی» قرار می‌گیرد مباحث و انتقادات زیادی را برانگیخته است. مقاله زیر برگرفته از نقد مارتانوز بام، استاد حقوق و اخلاق دانشگاه شیکاگو است.
روزنامه شماره ۱۰۱۲

اقتصاددان بیزار از اقتصاد شهری

سیمون سیسموندی (۱۸۴۲-۱۷۷۳) در ژنو متولد شد و فرزند یک روحانی طرفدار کالوین بود. او هم مورخ بود و هم اقتصاددان و نخستین ناقد سرمایه‌داری صنعتی به‌حساب می‌آید. سیسموندی سوسیالیست نبود و لنین او را به حق «خیال‌پرست اقتصادی» لقب داده است.
روزنامه شماره ۱۰۱۲

نظریه‌پرداز ضد‌کمبریج

توماس توک (۱۸۵۸-۱۷۷۴) بنیانگذار نظریه ضد مقداری پول است که به موجب آن سیاست پولی روی قیمت‌ها بی‌تاثیر است. زیرا عرضه پول بستگی دارد به جریان مخارج پولی و لاجرم نتیجه و نه علت تغییر قیمت‌ها است. توک نه فقط استدلال جانانه و منسجمی علیه نظریه مقداری پول دارد، بلکه همه عمر خویش را صرف تهیه مطالبی کرده که در دفاع از این نظر می‌تواند مورد استفاده قرارگیرد.