چرا گاهی اوقات،قیمت تعادلی مازاد عرضه و تقاضا را از بین نمی‌برد؟

درحالی‌که مدل‌های کلاسیک عرضه و تقاضا، از تسویه بازار در قیمت تعادلی خبر می‌دهند، نمونه‌های واضحی در بازار وجود دارد که قیمت تعادلی بازار را تسویه نمی‌کند. یک اقتصاددان با استفاده از ایده‌های آرمن آلچیان، اقتصاددان سرشناس، این رخداد را توضیح می‌دهد.

ادوارد اچ. کرین؛ معمار نهاد آزادی‌خواه؛

بنیان‌گذار موسسه کیتو درگذشت

یکی از خاطرات زنده و البته چالش‌برانگیز ما، ضیافت ناهاری در موسسه «کیتو» با حضور جمعی از پژوهشگران آنجاست. اد کرین، میزبان آن نشست و هم‌بنیان‌گذار این اندیشکده، از اینکه می‌دید ما به خاطر مخالفتمان با آزادسازی کوکائین و سایر مواد مخدر، زیر رگبار پرسش‌های سخت همکارانش قرار گرفته‌ایم، لذتی ویژه…

اخبار اندیشه

یکشنبه، ۰۷ دی ۱۴۰۴

روزنامه شماره ۶۴۷۲

مالیه عمومی؛ روح مشروطیت و سنگ‌بنای حکومت قانون

مشروطیت، پیش از آنکه یک تحول سیاسی صرف باشد، انقلابی در نظم مالی بود. اگر روح مشروطه را از کالبد آن بیرون بکشیم، چیزی جز «مالیه عمومی» باقی نمی‌ماند؛ یعنی همان قاعده‌مند شدن دخل‌وخرج، پاسخ‌گو شدن قدرت و تبدیل خزانه از ملک شخصی نهادهای حکومت به دارایی عمومی ملت.

شنبه، ۰۶ دی ۱۴۰۴

حبس منابع در بنگاه‌های ناکارآمد چه پیامدهایی دارد؟
روزنامه شماره ۶۴۷۱

تاوان سنگین نجات بازندگان

بسیاری از دولت‌ها برای حفظ فرصت‌های شغلی، منابع را صرف حفظ صنایع می‌کنند؛ درحالی‌که افکار عمومی اغلب از این سیاست حمایت می‌کند، اما این کار در عمل مانع اصلی رفاه مردم است. حبس سرمایه و نیروی‌انسانی در بنگاه‌های ناکارآمد، اجازه نمی‌دهد سرمایه به سمت شرکت‌های با بهره‌وری حرکت کند. برخلاف تصورات، ورشکستگی شرکت‌های قدیمی لزوما به معنای بحران نیست، بلکه شرط لازم برای آزادسازی این منابع است. رفاه جامعه تنها زمانی افزایش می‌یابد که ساختارهای ناکارآ از اقتصاد حذف شود.

پنجشنبه، ۰۴ دی ۱۴۰۴

تورم؛ مالیاتی که هیچ سیاستمداری جرات تصویب آن را نداشت؛
روزنامه شماره ۶۴۷۰

شبیخون پولی به سفره‌های کوچک

دنیای اقتصاد - فربد بهروز : تقلیل دادن تورم به یک نرخ آماری واحد خطای بزرگی است که واقعیت‌های توزیعی اقتصاد را پنهان می‌کند. زمانی که رسانه‌ها و تحلیلگران از نرخ تورم به عنوان یک عدد کلی صحبت می‌کنند این تصور نادرست ایجاد می‌شود که افزایش سطح عمومی قیمت‌ها تمام اقشار جامعه را با شدتی برابر تحت تاثیر قرار می‌دهد. ریشه این برداشت اشتباه در مدل‌های متعارف اقتصاد کلان است که برای ساده‌سازی محاسبات از فرضیه‌ای تحت عنوان کارگزار نماینده استفاده می‌کنند و بر مبنای آن فرض می‌شود که رفتار و شرایط تمام آحاد اقتصادی یکسان است. این رویکرد باعث می‌شود تصور کنیم که اگر قیمت‌ها دو برابر شوند رفاه تمام شهروندان به نسبتی مساوی کاهش می‌یابد اما داده‌های تجربی در اقتصادهای دارای تورم مزمن خلاف این موضوع را اثبات می‌کنند.
روزنامه شماره ۶۴۷۰

چرا «بازار مبادله سهمیه بنزین» یک بازار اصولی نیست؟

گفته می‌شود اگر سهمیه بنزین شهروندی، قابل خریدوفروش باشد «قیمت بازار» شکل می‌گیرد و به‌این‌شکل، مساله بغرنج بنزین حل می‌شود. این استدلال در ظاهر جذاب به‌نظر می‌رسد اما دارای یک خطای مفهومی است؛ این استدلال اشتباه گرفتن مفهوم «مبادله» با «بازار» است. برای فهم ساده‌تر، تصور کنید دولت نان را جیره‌بندی کند. سپس به هر نفر کوپن نان بدهد و بعد اجازه دهد کوپن‌ها در یک پلتفرم الکترونیکی معامله شوند. آیا این بازار «بازار نان» است؟ نه؛ این بازاری برای کوپن نان است.

چهارشنبه، ۰۳ دی ۱۴۰۴

باورهای نادرست چگونه بر کج‌کارکردی اقتصاد ایران اثر نهاده‌اند؟
روزنامه شماره ۶۴۶۹

موانع توسعه پایدار ایران

اقتصاد سیاسی نقش مهمی در شکل‌دهی سرنوشت ملت‌ها دارد و بر همه چیز از سیاست‌های اقتصادی تا رفاه اجتماعی تاثیر می‌گذارد. با این حال، اغلب کشورها حداقل در دوره‌ای از تاریخ خود گرفتار باورهای غلط افسانه‌وار و رویکردهای کیشوتیسمی (برگرفته از نام شخصیت اصلی رمان دن‌کیشوت اثر میگل د سروانتس) بوده‌اند که دیدگاه عمومی و گاه سیاستگذاران را شکل‌داده و در نهایت پیش‌رفت آن کشورها را مختل ساخته و برایشان فاجعه به‌بار آورده است.

سه‌شنبه، ۰۲ دی ۱۴۰۴

آیا مبادله آزاد یک موهوم ناموجود است یا واقعیتی عینی از اقتصاد است؟
روزنامه شماره ۶۴۶۸

ابهام‌زدایی از مفهوم بازار

مجادلات اقتصادی فراوانی بر سر این موضوع وجود دارد که آیا بازار آزاد امری موهومی و غیرواقعی است یا که می‌توان در واقعیت آن را مشاهده کرد؟ به نظر می‌رسد می‌توان با تفکیک بازار در دو سطح خرد و کلان و همچنین هم‌پوشانی تقریبی بازار آزاد با رقابت کامل، به این پرسش پاسخ داد.
روزنامه شماره ۶۴۶۸

میزس و منطق آزادی اقتصادی

در دهه‌های اخیر بحث نسبت میان دولت و بازار، بار دیگر در کانون توجه اقتصاددانان، سیاستگذاران و حتی افکار عمومی قرار گرفته است. مسائل پیچیده‌ای چون تورم مزمن، رکودهای مکرر، بحران‌های مالی، بی‌ثباتی پولی، گسترش بخش عمومی و ناکارآمدی در تخصیص منابع، بسیاری از کشورها را با این پرسش بنیادین مواجه کرده که ریشه این نابسامانی‌ها در چیست و نقش دولت در اداره اقتصاد تا چه اندازه باید گسترده یا محدود باشد. در چنین فضایی بازاندیشی درباره دیدگاه‌های نظریه‌پردازانی که بنیان‌های فلسفی و تحلیلی رابطه میان آزادی اقتصادی و مداخله دولت را ترسیم کرده‌اند ضرورتی مضاعف یافته است.

دوشنبه، ۰۱ دی ۱۴۰۴

ریشه‌های اقتصادی یهودی‌ستیزی در آلمان؛
روزنامه شماره ۶۴۶۷

ربا چگونه نفرت آفرید؟

در طول شش قرن گذشته از تاریخ آلمان، یعنی از حدود سال ۱۳۰۰ تا اواخر قرن نوزدهم، یکی از پایدارترین و در عین حال دردناک‌ترین پدیده‌های اجتماعی، حضور یهودیان و روابط پیچیده و اغلب خصمانه میان آنان و جامعه مسیحی پیرامون بوده است. این روابط در دوره‌های مختلف شدت و اشکال متفاوتی داشته است؛ گاهی به صورت همزیستی مسالمت‌آمیز و حتی سودمند دوجانبه و گاهی به صورت خشونت‌های گسترده، اخراج‌های دسته‌جمعی و کشتارهای وحشتناک. آنچه در این شش قرن به وضوح مشاهده می‌شود، یک چرخش چشم‌گیر در الگوی نفرت یهودی‌ستیزانه است.
چرا سیاستگذاری در ایران قادر به حل مساله نیست؟
روزنامه شماره ۶۴۶۷

غلبه‌ عمل‌گرایی بر اندیشه‌ورزی

در دهه‌های اخیر، گفتمان غالب در ایران به شکلی فزاینده بر مدیریت اجرا و عمل‌گرایی استوار بوده است. این رویکرد، درحالی‌که در ظاهر به دنبال حل سریع مشکلات است، به‌طور ناخودآگاه تصمیم‌گیری‌های کلان و راهبردی را که نیازمند پشتوانه‌ نظری-علمی عمیق و اندیشه‌ورزی راهبردی است، به حاشیه رانده است. در این فرآیند، نه تنها مجریان به‌جای اندیشه‌ورزان قرار گرفته‌اند، بلکه در بسیاری از موارد تصمیمات اساسی و بنیادین نیز برای جلب رضایت اجراییون تعدیل شده‌اند.

یکشنبه، ۳۰ آذر ۱۴۰۴

جی. آر. آر. تالکین درباره سیاست چه می‌اندیشید؟
روزنامه شماره ۶۴۶۶

آزادی به سبک «ارباب حلقه‌ها»

دیدگاه‌های سیاسی تالکین، به‌طرزی شگفت‌آور، با برخی مؤلفه‌های فلسفه لیبرتارین سازگاری دارد. در تاریخ، چهره‌های بسیاری وجود داشته‌اند که جریان‌های فکری مختلف کوشیده‌اند آنها را به اردوگاه سیاسی خود منتسب کنند؛ از آدام اسمیت و توماس آکویناس گرفته تا عیسی مسیح. از زمان انتشار آثار ادبی ماندگار جی. آر. آر. تالکین در میانه قرن بیستم، او نیز به چنین چهره‌ای بدل شده است. هیپی‌ها، محافظه‌کاران، برابری‌طلبان و لیبرتارین‌ها، هر یک خالق «شایر» را از آنِ خود دانسته‌اند. پراکندگی و اختلاف در پژوهش‌های مربوط به تالکین نشان می‌دهد که شخصیت واقعی او به‌سادگی در قالب یک دسته‌بندی سیاسی مشخص نمی‌گنجد.
ایست به قیمت‌ها با دستان بسته؛
روزنامه شماره ۶۴۶۶

آیا بانک مرکزی مسوول تورم است؟

دنیای اقتصاد - فربد بهروز : در گفت‌وگوهای اقتصادی اغلب این پنداره حاکم است که تورم صرفا محصول عملکرد بانک مرکزی است. تصور می‌شود اگر سیاستگذار پولی اراده کند و با ابزارهایی مانند افزایش نرخ بهره جلوی رشد نقدینگی را بگیرد تورم مهار خواهد شد. اما این نگاه تک‌بعدی واقعیت پیچیده رابطه مالی دولت و نظام بانکی را نادیده می‌گیرد. حقیقت این است که وقتی ساختار بودجه دولت ناتراز است و بانک مرکزی توانایی مقاومت در برابر درخواست‌های مالی دولت را ندارد ابزارهای پولی کارکرد خود را از دست می‌دهند.

پنجشنبه، ۲۷ آذر ۱۴۰۴

نظرات فنی و اقتصادسیاسی پیرامون موضوع سوخت در نشست «دنیای‌اقتصاد» مطرح شد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۴

اقتصاد سیاسی قیمت بنزین

نشست «اقتصاد سیاسی بنزین» از سلسله نشست‌های تخصصی روزنامه «دنیای اقتصاد»، روز سه‌شنبه ۲۵آذر۱۴۰۴ با حضور جمعی از اقتصاددانان، تحلیلگران سیاست عمومی و فعالان حوزه انرژی در ساختمان روزنامه برگزار شد. این نشست در شرایطی برگزار شد که مساله بنزین و به‌طور کلی ناترازی انرژی، بار دیگر به یکی از حساس‌ترین و مناقشه‌برانگیزترین موضوعات سیاستگذاری اقتصادی در ایران تبدیل شده است؛ موضوعی که همزمان ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی را دربرمی‌گیرد.

چهارشنبه، ۲۶ آذر ۱۴۰۴

چرا وقتی بازارها دیگر به دولت و بانک مرکزی باور ندارند، مهار تورم غیرممکن می‌شود؟
روزنامه شماره ۶۴۶۳

حنای بی‌رنگ سیاستگذاری اقتصادی

هراس از اینکه تعهد بانک‌های مرکزی به مهار تورم سست شده باشد، یا نگرانی از اینکه طرح‌های مالی دولت بدون ارزیابی دقیق هزینه، نظارت کافی و تامین منبع مالی تدوین شده باشند، می‌تواند ضربات جبران‌ناپذیری بر پیکره خانوارها، کسب‌وکارها و حتی خود نهادهای حاکمیتی وارد کند.
چرا اقتصاد جهان هنوز به محاسبه GDP محتاج است؟
روزنامه شماره ۶۴۶۳

فضیلت‌های یک معیار ناقص

در سال ۱۹۷۲، پادشاه بوتان با طرح ادعایی جسورانه توجه جهانیان را به خود جلب کرد: «شادی ناخالص ملی مهم‌تر از تولید ناخالص داخلی است.» این گزاره، شعاری دلفریب بود که تخیل جهانیان را تسخیر کرد؛ بالاخره کسی جرات کرده بود حقیقتی را فریاد بزند: شادی ارزشمندتر از پول است.

سه‌شنبه، ۲۵ آذر ۱۴۰۴

یک سنجه جدید اقتصادی می‌تواند برداشت‌ها از انحصار و رقابت را دگرگون کند؛
روزنامه شماره ۶۴۶۲

رقابت؛ موتور رشد و رفاه

رقابت میان شرکت‌ها از نگاه اغلب اقتصاددانان، موتور نوآوری، رشد اقتصادی و رفاه در اقتصادهای بازار مدرن به شمار می‌رود. رقابت از معدود نیروهای اقتصادی است که برای ترویج آن قوانین مشخص و نهادهای نظارتی ویژه ایجاد شده و تقریبا همه بر این باورند که برخی مداخلات برای تقویت آن ضروری و مفید است.
روزنامه شماره ۶۴۶۲

چالش عدالت مالیاتی در اقتصاد ایران

مالیات در همه اقتصادهای جوامع، ستون نامرئی اما تعیین‌کننده دولت‌هاست؛ پیوندی خاموش میان شهروند و حکومت که اگر درست طراحی شود، می‌تواند شکاف‌ها را ترمیم کند و اگر به خطا رود، به بی‌اعتمادی و فرسایش سرمایه اجتماعی بینجامد. در فلسفه کلاسیک اقتصاد عمومی، مالیات ابزاری برای تنظیم نابرابری و تامین کالاهای عمومی است؛ اما در عمل، فاصله میان «ایده» و «اجرا» می‌تواند سرنوشت یک نظام اقتصادی را تغییر دهد.

یکشنبه، ۲۳ آذر ۱۴۰۴

به مناسبت شانزدهمین سالگرد درگذشت اقتصاددان فقید بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۰

زندگی و حیات فکری پل ساموئلسون

دنیای اقتصاد - کیوان حسین‌وند : پل آنتونی ساموئلسون (Paul Anthony Samuelson) که در سال ۱۹۷۰ به عنوان نخستین آمریکایی برنده جایزه نوبل علوم اقتصادی نامبرده شد، بی‌اغراق معمار اقتصاد مدرن است.
چرا برخی جوامع شکست می‌خورند و برخی موفق می‌شوند؟
روزنامه شماره ۶۴۶۰

واکاوی نظریه اوستروم درباره ظرفیت جمعی

از دیرباز یکی از پرسش‌های بنیادین اقتصاد توسعه این بوده است که چرا برخی جوامع توانسته‌اند منابع طبیعی و انسانی خود را به‌طور پایدار مدیریت کنند و مسیر توسعه و رفاه را طی کنند؛ درحالی‌که جوامع دیگر در چرخه بحران و ناکامی گرفتار شده‌اند.

شنبه، ۲۲ آذر ۱۴۰۴

مسیر گذار اقتصادها از رکود به رونق پایدار چگونه است؟
روزنامه شماره ۶۴۵۹

از اقتصاد کمبود به اقتصاد وفور

کتاب «وفور» (Abundance) نوشته ایزرا کلاین و درک تامپسون یکی از آثار برجسته در حوزه اقتصاد سیاسی و توسعه اقتصادی است که با نگاهی تحلیلی و واقع‌گرایانه، چالش‌ها و فرصت‌های اقتصاد مدرن را بررسی می‌کند. این اثر، با تحلیل دقیق شرایط اقتصادی امروز، نشان می‌دهد که چرا با وجود پیشرفت‌های فناوری و ظرفیت تولید بی‌سابقه، بسیاری از جوامع هنوز با مشکلاتی مانند کمبود مسکن، کمبود انرژی، فرسودگی زیرساخت‌ها و افزایش هزینه‌های درمان روبه‌رو هستند و چگونه می‌توان این وضعیت را به مسیر رشد پایدار و رفاه بیشتر تبدیل کرد.

پنجشنبه، ۲۰ آذر ۱۴۰۴

چرا دولت‌ها برخلاف وعده‌های سیاستمداران مدام بزرگ‌تر می‌شوند؟
روزنامه شماره ۶۴۵۸

اقتصاد سیاسی دولت‌های بزرگ

دنیای اقتصاد - فربد بهروز : قرن بیستم را می‌توان صحنه‌ی یکی از بزرگ‌ترین انقلاب‌های ساختاری در تاریخ جوامع بشری دانست که همانا رشد خیره‌کننده و بی‌وقفه اندازه دولت‌هاست. اگر به آمارهای اقتصادی ابتدای قرن گذشته نگاه کنیم می‌بینیم که دولت‌ها در آن زمان بازیگران حاشیه‌ای اقتصاد بودند و سهمشان از تولید ناخالص داخلی در اکثر کشورهای توسعه‌یافته به زحمت به ده درصد می‌رسید و وظایفشان عمدتا به کارکردهای کلاسیک دولت نگهبان یعنی حفظ امنیت مرزها، برقراری نظم داخلی و اجرای قراردادها محدود می‌شد.
روزنامه شماره ۶۴۵۸

زمین، خانه مشترک انسان‌هاست

رئیس‌جمهور ایالات متحده، با فرمانی که مهاجرت را محدود کرده و بررسی درخواست‌های ورود و پناهندگی را به تعلیق درآورده است، گویی می‌پندارد که می‌توان با بستن درها، جریان تاریخ را متوقف کرد و با برپا کردن حصارها، جهان را از حرکت بازداشت.

چهارشنبه، ۱۹ آذر ۱۴۰۴

جورج آکرلوف چگونه اقتصاد اطلاعات را سامان داد؟
روزنامه شماره ۶۴۵۷

راز قیمت‌گذاری کالاهای دست دوم

تاکنون از خود پرسیده‌اید چرا یک خودروی کارکرده و حتی کم‌کارکرد این‌قدر ارزان‌تر از نمونه صفر کیلومتر معامله می‌شود؟ بیایید با یک مثال واقعی شروع کنیم تا ماجرا روشن شود. تصور کنید قیمت کارخانه برای یک تویوتا کمری مدل ۲۰۲۵ حدود ۲۸ هزار و ۴۰۰ دلار تعیین شده است اما کافی است همین خودرو را بخرید و مدت کوتاهی با آن رانندگی کنید تا ببینید چطور ارزش آن به شکلی چشم‌گیر افت می‌کند.

سه‌شنبه، ۱۸ آذر ۱۴۰۴

نوبلیست اقتصاد از پیشینه و کارنامه امانوئل مکرون می‌گوید؛
روزنامه شماره ۶۴۵۶

علم اقتصاد در قلب الیزه

فیلیپ آگیون، برنده نوبل اقتصاد سال۲۰۲۵، در یک مصاحبه جدید، درباره زندگی حرفه‌ای خود توضیح داد و از رابطه خود با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، گفت. درحالی‌که او دخالت در سیاستگذاری الیزه را انکار می‌کند، اما کارنامه مکرون را قابل‌دفاع می‌داند.

دوشنبه، ۱۷ آذر ۱۴۰۴

یک اقتصاددان دستاوردهای اقتصاد کلان در چهاردهه اخیر را تشریح کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۵۵

چرا امروزه مبارزه با تورم آسان‌تر است؟

دوره کنونی تورم در اروپا و آمریکا عمدتا تحت سلطه یک شوک مثبت تقاضا و شرایط اولیه مساعد، مانند انتظارات تورمی پایین، بوده است. این یادداشت استدلال می‌کند که این دو عامل، کار بانک‌های مرکزی امروز را در مقایسه با دوره ۱۹۸۵-۱۹۷۹ بسیار آسان‌تر کرده‌اند. به شرط وقوع نیافتن شوک‌های مخرب جدید، سیاست‌های مهار تورم از سال ۲۰۲۱ باید در مقایسه با دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، به مسیر سریع‌تر و کم‌هزینه‌تری برای دستیابی به ثبات قیمتی منجر شوند. مقامات پولی در حوزه یورو و ایالات متحده نباید نرخ بهره را بیش از حد بالا و برای مدت طولانی افزایش دهند و باعث ایجاد رکودی غیرضروری شوند.

یکشنبه، ۱۶ آذر ۱۴۰۴

زندگی‌نامه ایروینگ فیشر و میراث ماندگار او بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۵۴

سرگذشت یک نابغه

ایروینگ فیشر (۱۸۶۷–۱۹۴۷) را بدون اغراق باید یکی از بنیادی‌ترین چهره‌های اقتصاد ریاضی و نظریه‌پردازی نوآور در تاریخ این علم دانست. اگر امروزه مفاهیمی چون «نرخ بهره اسمی و حقیقی»، «تورم و انتظارات تورمی» و «شاخص‌های قیمت» جزئی از زبان روزمره سیاستگذاران اقتصادی هستند، بیش از هر کس دیگر مدیون تلاش‌های نظری و عملی فیشر هستیم. او تنها یک اقتصاددان صرف نبود؛ بلکه مخترع، مصلح اجتماعی، استاد دانشگاه ییل و نویسنده‌ای پرکار بود که بیش از ۳۰ کتاب و صدها مقاله از خود به جای گذاشت.

شنبه، ۱۵ آذر ۱۴۰۴

چگونه متدولوژی اقتصاد با متدولوژی علوم دیگر گره خورده است؟
روزنامه شماره ۶۴۵۳

تعامل روش‌ها در علم اقتصاد

دنیای اقتصاد- کیوان حسین‌وند : علوم اجتماعی معاصر با چالش‌های پیچیده‌ای مواجه است که ماهیتی چندبعدی دارند و در قلمرو انحصاری هیچ رشته‌ای قرار نمی‌گیرند. در این میان، تعامل بین اقتصاد به عنوان رشته‌ای با تسلط بر روش‌های کمی و استنتاج علی خاص و سایر رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی مانند تاریخ، جامعه‌شناسی و علوم سیاسی، اغلب با تنش‌هایی همراه بوده است. این تنش‌ها عمدتا ریشه در تفاوت‌های پارادایمی، روش‌شناختی و حتی فرهنگی دارد.

پنجشنبه، ۱۳ آذر ۱۴۰۴

یک اقتصاددان با نگاهی انتقادی، اثر مشهور توماس پیکتی را بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۵۲

«تاریخ مختصر برابری» در ترازو

اگر کسی بخواهد یک کارزار سیاسی را به‌عنوان یک تکنوکرات آرمان‌گرای چپ‌گرا هدایت کند، این کتاب دقیقا همان مانیفستی است که باید بنویسد یا از آن بهره بگیرد. «تاریخ مختصر برابری» اثر توماس پیکتی تلاشی است برای آن‌که سال‌ها پژوهش را در قالب نوعی مانیفست ــ هرچند منتشرشده توسط انتشارات دانشگاه‌ هاروارد ــ خلاصه کند؛ مانیفستی که یک سیاستمدار بتواند آن را در دست بگیرد تا نه‌تنها تصویری منسجم از جهان ارائه دهد بلکه راه‌حل‌ها و نسخه‌هایی را نیز برای ساختن جهانی بهتر عرضه کند.
روزنامه شماره ۶۴۵۲

هوش مصنوعی چگونه تصمیم‌های اقتصادی ما را شکل می‌دهد؟

تحول اقتصادی عصر جدید دیگر تنها نتیجه رفتار انسان‌ها نیست؛ بخش مهمی از تصمیم‌ها، انتخاب‌ها و واکنش‌های اقتصادی امروز را «الگوریتم‌ها» می‌سازند. از تعیین قیمت کالاها تا هدایت رفتار مصرف‌کنندگان؛ از تحلیل بازار سرمایه تا ساخت الگوهای جدید مصرف محتوا. هوش مصنوعی به صورت آرام و بی‌سر و صدا اما قدرتمند، نقشه اقتصاد را دگرگون کرده است. این تحول، هم فرصتی بی‌سابقه و هم چالشی حساس برای اقتصاد ایران است.

سه‌شنبه، ۱۱ آذر ۱۴۰۴

اثر مهم فریدمن و شوارتز مورد بررسی قرار گرفت؛
روزنامه شماره ۶۴۵۰

خاستگاه تاریخ پولی

دنیای اقتصاد - کیوان حسین‌وند : این یادداشت به بررسی خاستگاه‌های فکری و روش‌شناختی کتاب تاثیرگذار «تاریخ پولی ایالات متحده: ۱۸۶۷ تا ۱۹۶۰» (A Monetary History of the United States ۱۸۶۷-۱۹۶۰) اثر میلتون فریدمن و آنا جیکوبسن شوارتز (۱۹۶۳) می‌پردازد و استدلال می‌کند که اگرچه این اثر عموما در چارچوب مکتب پول‌گرایی و در تقابل با کینزی‌ها فهمیده شده، اما ریشه‌های عمیق آن در کار وسلی کلیر میچل (Wesley Clair Mitchell) و دفتر ملی پژوهش‌های اقتصادی (NBER) نهفته است.
روزنامه شماره ۶۴۵۰

اقتصاد ایران در سایه رانت

در تحلیل توسعه اقتصادی ایران، یکی از پدیده‌هایی که به‌صورت مستمر و فراگیر در تمام دهه‌های گذشته تکرار شده، مساله «رانت و بازتولید ناکارآمدی» است؛ پدیده‌ای ساختاری که بخش قابل‌توجهی از ظرفیت‌های رشد را می‌بلعد، انگیزه‌های سرمایه‌گذاری مولد را کاهش می‌دهد و اقتصاد را در چرخه‌ای از بی‌ثباتی، نااطمینانی و انباشت ناکارآمدی گرفتار می‌سازد. فهم ریشه‌های این چرخه برای سیاستگذاران اهمیت بنیادین دارد، زیرا بسیاری از برنامه‌های توسعه در ایران دقیقا به دلیل بی‌توجهی به سازوکارهای تولید و توزیع رانت، شکست خورده یا به نتایجی محدود و شکننده منتهی شده‌اند. این مقاله به دنبال آن است که نشان دهد چگونه رانت، اقتصاد ایران را شکل داده، چرا اصلاحات اقتصادی در چنین بستری پرهزینه و پراصطکاک می‌شود و اینکه چرا توسعه پایدار بدون مهار رانت و تغییر ساختار نهادی ممکن نیست.