شماره روزنامه ۶۵۰۹
|

انرژی

انرژی

    شنبه، ۲۷ دی ۱۴۰۴
  • اروپا چه میزان نفت و گاز از روسیه وارد می‌کند؟

    روزنامه شماره ۶۴۸۸

    قاره سبز؛ چهارمین خریدار بزرگ سوخت‌های فسیلی

    دنیای‌اقتصاد: سال گذشته میلادی، هنگامی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در حال اعمال فشار بر اعضای ناتو جهت توقف خرید انرژی از روسیه بود، در سازمان ملل اظهار کرد: «آنها در حال تامین مالی جنگ علیه خودشان هستند. چه کسی تا حالا چنین چیزی شنیده؟» ترامپ در اینجا به بیش از یک میلیارد یورو (۱.۳۵میلیارد دلار) اشاره داشت که کشورهای اتحادیه اروپا هر ماه به روسیه برای سوخت‌های فسیلی پرداخت می‌کردند.
  • دنیای اقتصاد گزارش می‌دهد؛

    روزنامه شماره ۶۴۸۸

    کارفرمایان زیر فشار قوانین تامین اجتماعی

    دنیای اقتصاد - فاطمه صالحی: عوامل تولید در کشور یکی پس از دیگری دچار چالش شد و در سه سال اخیر، این چالش‌ها به حداکثر خود رسید. تعطیلی‌های مکرر صنعتی توسط دولت به دلیل آلودگی هوا، ناترازی انرژی و تعطیلی‌های زیاد تقویمی، افزون بر تعطیلی‌های اجباری حاصل از نبود مواد اولیه، موجب شده است کارفرمایان ناچار به ایجاد انعطاف در ساعت کاری کسب و کار خود شوند. برای مثال، در تابستان گذشته در برخی مناطق ساعت‌های اتصال برق، از ساعت ۱۲ شب تا صبح بود. در این شرایط کارگران مجبور به شب‌کاری می‌شدند. یا در برخی از شهرک‌های صنعتی، تا سه روز…
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۴۸۸

    ناترازی انرژی

    پرونده امروز باشگاه اقتصاددانان «دنیای اقتصاد» به موضوع انرژی، با توجه ویژه به صنعت برق و گاز در صنعت پتروشیمی پرداخته است. اقتصاد انرژی در ایران طی دهه‌های متمادی در وضعیتی گرفتار شده است که می‌توان آن را تعادل بد نامید؛ وضعیتی پایدار اما ناکارآمد که در آن با تکیه بر ابزار قیمت‌گذاری دستوری و توزیع رانت انرژی تلاش شده است رضایت عمومی در کوتاه‌مدت جلب شود، اما در عمل با نادیده گرفتن مکانیسم قیمت‌های نسبی، به انباشت ناترازی‌‌ها و مشکلات ساختاری در سمت عرضه و تقاضا دامن زده است.
  • نقش گاز در پتروشیمی

    میثم فتحی‌محب*
    هر سال با آغاز فصل سرد، محدودیت گاز صنایع به تیتر اول رسانه‌ها بازمی‌گردد و صنعت پتروشیمی، به‌ویژه واحدهای متانول و اوره، در کانون انتقادها قرار می‌گیرد. در این فضا، اغلب به‌جای تحلیل ریشه‌ای مساله ناترازی انرژی، شاهد شکل‌گیری روایت‌هایی ساده‌انگارانه هستیم که پتروشیمی را عامل بحران معرفی می‌کنند. این نوع مواجهه، بیش از آنکه به حل مساله کمک کند، خطر اتخاذ تصمیمات سیاستی پرهزینه و بعضا برگشت‌ناپذیر را افزایش می‌دهد. واقعیت آن است که قطعی گاز پتروشیمی نه علت، بلکه نشانه‌ای از ضعف حکمرانی انرژی…
  • راهکار قیمتی

    فربد بهروز*
    اقتصاد انرژی در ایران طی دهه‌های متمادی در وضعیتی گرفتار شده است که می‌توان آن را تعادل بد نامید؛ وضعیتی پایدار اما ناکارآمد که در آن سیاستگذاران با تکیه بر ابزار قیمت‌گذاری دستوری و توزیع رانت انرژی تلاش کرده‌اند رضایت عمومی را در کوتاه‌مدت جلب کنند، اما در عمل با نادیده گرفتن مکانیسم قیمت‌های نسبی، به انباشت ناترازی‌‌ها و مشکلات ساختاری در سمت عرضه و تقاضا دامن زده‌اند.
  • امکان‌پذیری بازار برق

    سید محمدرضا غفاری*
    پیشبرد و تحقق اهداف هر برنامه از جمله برنامه پنج‌ساله هفتم در بخش برق، مستلزم تدوین کلیه پیش‌نیاز‌های پیرامون آن هدف است. برای مثال، دستیابی به بیش از ۱۲هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر (عمدتا خورشیدی)، نیازمند مطالعه رفتار شبکه و نحوه ذخیره‌سازی، احداث پست‌های برق و معین کردن ساختگاه مناسب از بعد فضا و عوامل محیطی و درنهایت تامین مالی است.
    چهارشنبه، ۲۴ دی ۱۴۰۴
  • ورشکستگی در اقتصاد ژرمن‌ها به رکورد ۲۰‌ساله رسید؛

    روزنامه شماره ۶۴۸۷

    سیگنال رکود در آلمان

    دنیای اقتصاد: اداره آمار فدرال آلمان اعلام کرد؛ تعداد پرونده‌های ورشکستگی در دسامبر نسبت به مدت مشابه سال‌گذشته ۱۵.۲‌درصد افزایش ‌یافته‌است؛ این رقم در نوامبر تنها ۵.۷‌درصد بود.
  • نقش بورس انرژی در حل چالش‌های ناشی از ناترازی در کشور بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۴۸۷

    عبور از ناترازی انرژی

    دنیای اقتصاد: ناترازی انرژی، به‌ویژه در بخش برق و گاز، یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران در سال‌های اخیر بوده است. با وجود ظرفیت‌های غنی انرژی در کشور، ناترازی قابل‌توجه در شبکه برق و کمبودهای فصلی گاز، صنایع و خانوارها را تحت‌تاثیر قرار داده است. در این میان، بورس انرژی ایران به‌عنوان یکی از ارکان بازار سرمایه، نقش فزاینده‌ای در مدیریت این چالش ایفا می‌کند. کارشناسان معتقدند توسعه بازارمحور از طریق بورس انرژی می‌تواند راه‌حل ساختاری برای پایان ناترازی باشد.
  • به‌رغم تفاوت ناچیز میزان ذخایر نفت ایران و عربستان، شکاف درآمدی این دو کشور بسیار عظیم است

    روزنامه شماره ۶۴۸۷

    ازدیاد برداشت؛ کلید رشد تولید نفت

    دنیای اقتصاد - حمید ملازاده : ذخایر عظیم هیدروکربنی ایران شرایط مساعدی را فراهم‌کرده تا این کشور به یکی از مناطق مهم دارنده منابع انرژی تبدیل شود؛ این در حالی است که در رشد اکتشاف، افزایش ذخایر و بالا بردن توان تولید، متاسفانه شاهد پایین‌بودن نسبی‌ درصد تولید از ذخایر موجود هستیم که به کاهش راندمان منجر شده‌است. به‌رغم استفاده از تکنولوژی‌های قدیمی و برخی محدودیت‌های بین‌المللی تولید نفت ایران فعلا بر مبنای فشار مخزن و شاید به‌صورت طبیعی صورت می‌گیرد، چراکه خیلی از چاه‌ها هنوز در نیمه اول عمر…
  • چرا عربستان وارد میادین نفت و گاز سوریه شد؟

    روزنامه شماره ۶۴۸۷

    بازمهندسی ژئواکونومیک ‌سوریه در نظم پسا اسد

    فرشید فرحناکیان *
    ورود عربستان‌سعودی به میادین نفت و گاز سوریه را نمی‌توان صرفا یک سرمایه‌گذاری انرژی یا اقدامی خیرخواهانه برای بازسازی کشوری جنگ‌زده دانست. این تحول در قلب یک مهندسی مجدد ژئوپلیتیک–ژئواکونومیک قرار دارد که در واشنگتن و لندن طراحی‌شده و هدف آن عبور نرم از «سوریه متکی به روسیه» به «سوریه بازطراحی‌شده با محوریت اعراب همسو با غرب» است. در این چارچوب، انرژی نه هدف نهایی؛ بلکه ابزار بازتوزیع قدرت و نفوذ است.
    سه‌شنبه، ۲۳ دی ۱۴۰۴
  • «دنیای اقتصاد» از تبعات تعطیلی مداوم مدارس و مجازی شدن آموزش گزارش می‌دهد؛

    روزنامه شماره ۶۴۸۶

    آموزش مجازی در قطعی اینترنت

    دنیای اقتصاد: چراغ آموزش خاموش است. والدین کلافه، دانش‌‌‌آموزان سرگردان و معلمان نگرانند. پژوهشگران حوزه آموزش هم معتقدند شرایط موجود را باید مشابه «تعلیق آموزش» توصیف کرد. تعطیلی‌‌‌های مدام یا مجازی شدن کلاس‌‌‌های درس از زمان کرونا آغاز شد. پس از پایان آن دوره پر خطر باز هم دلایل متعددی برای تعطیلی و مجازی شدن مدارس پیش آمد؛ از جنگ ۱۲ روزه تا ناترازی انرژی و روز دیگر برودت هوا، زمستان و پاییز به دلیل آلودگی هوا و حالا هم اعتراضات دی ۱۴۰۴.
  • بغداد به‌دنبال ثبات در تامین انرژی

    برآوردهای رسمی نشان می‌دهد ذخایر گازی جنوب عراق حدود ۳.۵‌تریلیون مترمکعب، معادل تقریبا ۱.۵‌درصد ذخایر گاز جهان است و این کشور را در جایگاه دوازدهم دارندگان ذخایر گاز جهان قرار می‌دهد. حدود سه‌‌‌‌‌‌چهارم این حجم را گازهای همراه تشکیل می‌دهد. به گزارش «شانا» به نقل از معاونت امور بین‌الملل و بازرگانی وزارت نفت، عراق اعلام‌کرده؛ روند توسعه پروژه‌های گازی «الغراف و ناصریه» را تسریع می‌کند و قصد دارد تا اوایل سال‌۲۰۲۷ به ظرفیت تولید روزانه ۲۰۰‌میلیون فوت‌‌‌‌‌‌مکعب گاز دست‌یابد.
  • سوخت غیراستاندارد

    دکتر سینا عطار روشن*
    کیفیت سوخت مصرفی در صنعت حمل‌‌و‌نقل و نقش آن در آلودگی هوا از موضوعات اساسی در تحلیل‌های محیط‌‌زیستی و سیاستگذاری انرژی است. در ایران، به دلیل وابستگی تاریخی به فرآورده‌های نفتی و فرسودگی بخشی از زیرساخت‌ها، کیفیت سوخت تولیدشده در پالایشگاه‌ها با استانداردهای بین‌المللی فاصله قابل توجهی دارد.
    دوشنبه، ۲۲ دی ۱۴۰۴
  • مقررات جدید خرید و فروش ارز از سوی بانک‌ مرکزی اعلام شد

    روزنامه شماره ۶۴۸۵

    معاملات دلاری اسکناس آزاد می‌شود

    دنیای اقتصاد: بانک مرکزی با هدف تسهیل معاملات ارز به صورت اسکناس در شبکه رسمی، مقررات خرید و فروش ارز به صورت اسکناس در بانک‌ها و صرافی‌ها را ابلاغ کرد. این موضوع باعث می‌شود معاملات ارزی با شفافیت و سرعت بیشتری انجام شود و علاوه بر پاسخ به نیاز متقاضیان، امکان اجرای دقیق‌تر سیاست‌های ارزی از سوی بانک مرکزی فراهم می‌شود.
  • نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به لایحه بودجه۱۴۰۵ مطرح کرد

    روزنامه شماره ۶۴۸۵

    تعمیق رکود تولید با جهش شبه‌مالیات‌ها

    پیام باقری، نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران، در تحلیلی از لایحه بودجه ۱۴۰۵، نسبت به دو چالش پنهان اما اثرگذار این سند مالی بر اقتصاد کشور هشدار داد. به گفته وی، جهش قابل توجه «شبه‌مالیات‌ها» و افزایش نرخ حامل‌های انرژی، در شرایط رکود تورمی فعلی، هزینه تمام‌شده تولید را به‌شدت افزایش داده و بنگاه‌های اقتصادی را از حوزه انتفاعی خارج خواهد کرد.
  • هوش مصنوعی در مکانیک بیوسیستم

    محمد قهدريجاني*
    بحث روباتیک و هوش مصنوعی در کشاورزی، اگر از سطح شعار و هیجان فناوری عبور نکند، خیلی زود به مجموعه‌ای از ایده‌های پرهزینه و کم‌اثر تبدیل می‌شود. تجربه‌های عملی در مکانیک بیوسیستم نشان می‌دهد این فناوری‌ها زمانی معنا پیدا می‌کنند که مستقیما به بهبود تصمیم‌گیری، کاهش عملیات غیرضروری و افزایش دقت اجرای کار منجر شوند؛ نه بیشتر. نه کمتر. هر جا این سه مولفه محقق شده، نتیجه روشن بوده است: کاهش ضایعات، مصرف انرژی کمتر و کارآیی بالاتر ماشین‌آلات و هر جا صرفا «فناوری» محور بوده‌ایم، خروجی اغلب…
  • ظرفیت خالی صنعت پتروشیمی به‌دلیل کمبود خوراک ۲۲‌درصد است

    روزنامه شماره ۶۴۸۵

    عدم‏‏‏‌النفع ۱.۴‌میلیارد دلاری پتروشیمی‌ها

    دنیای اقتصاد: درحالی‌که مدیرعامل شرکت ملی پتروشیمی از ظرفیت خالی ۲۲‌درصدی صنعت پتروشیمی به‌دلیل کمبود خوراک سخن می‌گوید، مدیر بهینه‌سازی مصرف انرژی در شرکت صنایع ملی پتروشیمی گفته است: «باتوجه به اینکه فشار مخازن (گازی) کاهش پیدا می‌کند؛ احتمال کاهش سطح تولید در سنوات آتی محتمل است.» طبق گفته علی ربانی سال‌گذشته عدم‌‌‌‌النفع صنعت پتروشیمی به‌دلیل کمبود خوراک حدود ۱.۴‌میلیارد دلار بوده‌است.
  • توسعه ملی در آینه فولاد مبارکه

    فولاد به عنوان دومین کالای مهم در تجارت جهانی، نقش حیاتی در صنایع مختلف از حمل‌ونقل تا انرژی ایفا می‌کند. ایران با تولید بیش از ۲۳ میلیون تن فولاد سال ۲۰۲۳، جایگاه مهمی در این عرصه دارد. تولید فولاد در ۸ماه نخست امسال نسبت به دوره مشابه در سال ۱۴۰۳ با رشدی ۵درصدی همراه بوده است و به میزان ۲۱.۵ میلیون تن رسیده است. این میزان تولید در ۸ ماه در حالی صورت گرفته است که سایر بخش‌های اقتصادی کشور، عموما با رکود مواجه بوده‌اند و نتوانسته‌اند از مشکلات و موانع موجود در مسیر تولید، عبور کنند.
  • انرژی در بودجه امسال چگونه مورد بررسی قرار گرفته است؟

    روزنامه شماره ۶۴۸۵

    تاب‌آوری کوتاه‌ مدت، ریسک بلندمدت

    عابدين سالاري اسکر *
    در جدول «الزامات حوزه نفت و انرژی» در بودجه ۱۴۰۵، دولت مجموعه‌‌ای از تصمیم‌های عددی نسبتا شفاف را کنار هم می‌گذارد که هر کدام به یک بخش حساس از حکمرانی انرژی مربوط است. نخستین و مهم‌ترین بخش جدول، به منابع حاصل از اصلاح نرخ برق صنایع مربوط می‌شود. دولت در سال ۱۴۰۵ تعیین می‌کند که پولی که از گران‌تر شدن برق صنایع به دست می‌آید، چگونه و با چه نسبتی خرج شود. این منابع به چهار بخش تقسیم شده است. ۴۵درصد از کل این منابع باید صرف هزینه‌های تولید و تامین برق شود؛ یعنی پرداخت به نیروگاه‌ها، سوخت،…
    یکشنبه، ۲۱ دی ۱۴۰۴
  • روندهای نوظهور معدن در ۲۰۲۶

    سال ۲۰۲۵ برای صنعت استخراج معدنی جهانی، سالی پر از تغییر و تحول بود؛ صنعتی که همزمان با فشارهای ژئوپلیتیک بر بازارهای کالایی دست و پنجه نرم می‌کند و در عین حال به دنبال پاسخ به نیاز جهانی برای کربن‌زدایی عملیات خود است. کشورهای مختلف، به‌ویژه در غرب، با تمرکز بر مواد معدنی حیاتی برای گذار انرژی (مانند مس، لیتیوم و عناصر نادر خاکی) در تلاش برای تامین امنیت زنجیره تامین و کاهش وابستگی به منابع چین هستند.
  • اصلاحات سریع یا تدریجی؟

    دکتر عرفان آهار*
    بسیاری «گذار کم‌هزینه» و «اصلاحات تدریجی» را واقع‌بینانه‌ترین مسیر برای خروج از وضعیت فعلی کشور می‌دانند. سخنشان این است که باید ساختار موجود را پیش ببریم و اصلاحات را در دل همین ساختار داشته باشیم؛ زیرا برهم زدن ثبات، هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی سنگینی در پی خواهد داشت. پس بهتر است ثبات را حفظ کنیم و روی ظرفیت‌هایی حساب کنیم که در حال حاضر در اختیار داریم. اما سوال مهم اینجاست: آیا این راه‌حل واقعا کارساز است؟ در شرایط ایران، اصلاحات تدریجی چه تاثیری بر موضوع رانت و ناکارآمدی نهادها خواهد…
  • ایران و چین؛ به سوی تجارت بین‌منطقه‌ای

    پروفسور فن هونگدا* مترجم: سعیده زرین، دانشجوی دکتری دانشگاه فودان چین
    هفته گذشته، وقتی با یک تاجر ایرانی که ۲۰ سال در شائوشینگ چین زندگی کرده است صحبت کردیم، از او درباره مشکلاتی که برای تجارت در این شهر با آن مواجه است پرسیدیم. اولین چالشی که او به آن اشاره کرد، عدم امکان افتتاح حساب بانکی در بانک‌های چینی بود. این موضوع جدیدی برای کسانی که بین چین و ایران سفر می‌کنند، نیست. البته، این مشکلی نیست که توسط تصمیم‌گیرندگان در یک شهر چینی قابل‌حل باشد.
    شنبه، ۲۰ دی ۱۴۰۴
  • فعالان و کارشناسان حوزه انرژی در گفت وگو با «دنیای‌اقتصاد» پیش‌بینی کردند

    روزنامه شماره ۶۴۸۳

    ادامه قطع برق در تابستان ۱۴۰۵

    دنیای اقتصاد - فاطمه جوادی: به دنبال ناترازی‌های ایجاد شده در حوزه برق، تابستان ۱۴۰۴خاموشی‌ها هم بر بخش خانگی و هم صنایع اعمال شد. در شرایطی که صنعت از قطع برق در فصل سرد سال نیز در امان نیست، مسوولان وزارت نیرو وعده برق بدون خاموشی در تابستان ۱۴۰۵ را می‌دهند. مصطفی رجبی مشهدی، مدیرعامل توانیر معتقد است که با مدیریت مصرف، افزایش تولید، هوشمندسازی و تقویت شبکه، هدف‌گذاری این شرکت تامین پایدار برق بدون اعمال خاموشی بر بخش خانگی است. «دنیای‌اقتصاد» در گفت‌وگو با فعالان و کارشناسان حوزه انرژی به ارزیابی این ادعا پرداخته است.
  • در ژئوپلیتیک در حال تغییر قفقاز جنوبی صورت می‌گیرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۸۳

    ایران و ارمنستان در جست‌‌وجوی مشارکت راهبردی

    دنیای اقتصاد: مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزیر خارجه ایران، چهارشنبه‌شب عازم ایروان پایتخت ارمنستان شد تا با همتای ارمنی مذاکراتی را برای ارتقای روابط به سطح راهبردی انجام دهد؛ روابطی که در فضای سرعت تحولات قفقاز جنوبی حائز اهمیت است. آرارات میزوریان، وزیر امور خارجه ارمنستان، روز پنج‌شنبه میزبان مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بود که با هدف برگزاری مشورت‌های سیاسی دو کشور به ایروان رفته بود. طی این دیدار وزیر خارجه ارمنستان و معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران…
  • ونزوئلا و بازآرایی هژمونی ایالات متحده

    فرزاد احمدی*
    تحولات اخیر پیرامون ونزوئلا را نمی‌توان صرفا در چارچوب تغییر یک دولت یا جابه‌جایی یک بازیگر سیاسی تحلیل کرد؛ آنچه در حال وقوع است، نشانه‌ای از بازآرایی ژئوپلیتیک قدرت در مقیاس جهانی است که پیامدهای آن فراتر از آمریکای لاتین، مستقیما به چین، روسیه، خاورمیانه و حتی شرق آسیا امتداد می‌یابد. ونزوئلا در این معادله نه به‌عنوان یک کشور پیرامونی، بلکه به‌مثابه یک گره ژئواکونومیک - ژئوپلیتیک عمل می‌کند که بازشدن یا تغییر جهت آن، توازن قدرت در چند گلوگاه حیاتی انرژی و تجارت جهانی را دستخوش تغییر می‌سازد.
  • کدام کشورها از تعرفه‌ها متاثر می‌شوند؟

    روزنامه شماره ۶۴۸۳

    آینده رشد و تورم در ۲۰۲۶

    دنیای اقتصاد: پیش‌بینی می‌شود در سال۲۰۲۶ با نااطمینانی‌های اقتصادی، موانع تجاری و رشد کند اشتغال‌زایی، در کنار تنش‌های ژئوپلیتیک، چشم‌اندازی ضعیف از رشد اقتصادی جهان شکل گیرد. نهادهای اقتصادی بین‌المللی که تحولات اقتصادی جهان را رصد می‌کنند، انتظار دارند که در سال۲۰۲۶بسیاری از کشورهای جهان برای تولید بیشتر با چالش روبه‌رو شوند.
    جمعه، ۱۹ دی ۱۴۰۴
  • پیش‌نیازهای اصلاحات ساختاری

    دکتر محمد صيادي*
    مقدمه: در سال‌های اخیر، تصویر نسبتا همگرایی از وضعیت صنعت ایران در اظهارات فعالان اقتصادی و گزارش‌های رسمی دیده می‌شود: رشد مستمر هزینه‌های تولید، نااطمینانی در دسترسی به انرژی و دشوارتر شدن برنامه‌ریزی برای بنگاه‌ها. فعالان از صنعتی سخن می‌گویند که زیر فشار همزمان ناترازی انرژی، تورم مزمن و بی‌ثباتی متغیرهای کلان، بخش قابل توجهی از ظرفیت تاب‌آوری خود را از دست داده است.
  • مدارس آذربایجان شرقی به مدت ۳ روز تعطیل شد

    مهر: مدیرکل مدیریت بحران استانداری آذربایجان‌شرقی از تعطیلی سه روزه مدارس استان به دلیل مدیریت مصرف انرژی خبر داد.